De laatste bieren van Nevel, verslag Spanje-trip, een Georgië-proeverij re-cap, prachtige Gard-wijnen van Domaine du Petit Oratoire, een verse lading Strohmeier en goed nieuws uit Piëmonte.
De tijd vliegt! De wintertijd is voorbij, de terrassen zijn open en de nieuwe jaargang van veel producenten staat voor de deur. In deze mailing gaat het onder andere over de nieuwe wijnen van Domaine du Petit Oratoire en Franz Strohmeier (inclusief webshopkorting…), maar ook over het einde van de biermaakloopbaan van Mattias Terpstra, brouwer van cultbrouwerij Nevel in Nijmegen.
Verder waren Dick, Job en Olivier afgelopen maand op bezoek bij oude bekenden en nieuwe gezichten in de Roussillon, Catalonië en Centraal-Spanje, en organiseerden we onze jaarlijkse Georgische proeverij. In deze mailing staat dan ook een kort verslag van de avonturen van Dick, Job en Olivier en worden de hoogtepunten van de Georgische proeverij belicht. Tot slot is er nog kort, maar niet minder belangrijk, nieuws uit Piemonte van de producenten Carussin en Nadia Verrua van Cascina Tavijn.
Lees hieronder verder voor al het wijnnieuws.
DE LAATSTE BIEREN VAN NEVEL
Het doek valt voor een van onze favoriete Europese wildbierproducenten: de Nijmeegse brouwerij Nevel van Mattias Terpstra. Mattias maakte de afgelopen jaren pure bieren met lokale (oer)granen, bijzondere hopsoorten en een breed scala aan (wildgeplukte) kruiden, planten, fruit en groenten van lokale telers – allemaal van gezonde oorsprong.
De bieren werden altijd vergist met zijn zelf-opgekweekte wilde huiscultuur – een soort desemstarter voor bier – en een groot deel rijpte tot wel 48 maanden op houten vaten. Helaas heeft Mattias door een ongelukkige samenloop van omstandigheden de brouwerij moeten afwikkelen.
Omdat wij nog lang niet zijn uitgekeken op Mattias’ bieren, hebben we in oktober en later nogmaals in februari de tanks, vaten en flessen in Nijmegen geproefd. We hebben een brede selectie gemaakt om Mattias te steunen en ervoor te zorgen dat Nevel nog een tijd beschikbaar blijft in de Nederlandse natuurwijnwereld.
Voor het gemak hebben we hieronder een lijst met de beschikbare bieren en formaten opgesteld. Mocht er interesse zijn in een specifiek bier, laat dat dan even weten – niet alle bieren staan momenteel op de website wegens fysiek ruimtegebrek in de winkel, maar we kunnen zonder enkel probleem bepaalde bieren mee laten sturen. Op Mattias, op Nevel!
- Wild (tankgerijpt, friszuur basisbier gemaakt met lokale hopsoorten) – 33cl / 75cl / 20L KeyKegs
- Rust (houtgerijpt bier van vaten met verschillende leeftijden) – 75cl / 20L Keykegs
- Grondslag (lang houtgerijpt bier) – 75cl / 20L KeyKegs
- Purper (houtgerijpt bier met boekweit, aroniabes en lavendel) – 37,5cl / 75cl / 20L Keykegs
- Meander (houtgerijpt bier met rabarber en zwartebessenblad) – 37,5cl en 75cl
- Bast (donker, houtgerijpt bier geïnfuseerd met zes verschillende boombasten) – 37,5cl / 75cl
- Purper (houtgerijpt bier met boekweit, lavendel en aroniabes) – 37,5cl / 75cl / 20L KeyKegs
- Gloed (wijnachtig, houtgerijpt bier met kersen en zwarte bessen) – 37,5cl / 75cl
- Halm (fris-kruidig houtgerijpt bier geinfuseerd met zomeralsem) – 75cl / 20L KeyKegs
- Mijmer (houtgerijpt bier met zwarte bes en venkelzaad) – 75cl / 20L KeyKegs
- Frivool (houtgerijpt Gamay-druiven en bramen) – 75cl
- Dauw (peperig, grassig houtgerijpt blond bier met verse vlierbloesem) – 75cl
- Bries (zilt, tropisch houtgerijpt bier met duindoornbes) – 75cl
- Weder (een enkel-vat cuvée die Mattias op zijn laatste brouwdag in Nijmegen maakte gemaakt met 17 verschillende kruiden, als gagel, bijvoet, duizendblad en engelwortel) – 75cl
- Oorsprong (een enkel vat – houtgerijpt blond bier gemaakt met verse vijgen uit de tuin van een bevriende biodynamische teler) – 75cl
LANGVERWACHTE BINNENKOMST NIEUWE JAARGANG PETIT ORATOIRE
Van Nijmegen naar Valliguières, waar wij afgelopen september Lori Haon van Domaine du Petit Oratoire bezochten, in de naaldbossen zo’n 10 kilometer ten westen van Tavel. Wij proefden toen een breed scala aan het natuurlijke werk van Lori met misschien wel de beste prijs-kwaliteitverhouding van de Gard, en deze wijnen zijn vanaf deze maand beschikbaar in Nederland.
Lori runt samen met een aantal collega’s en vrienden meer dan 20 hectare biodynamisch gecertificeerde wijngaarden – waarvan een groot deel ouder dan 80 jaar – en maakt daar een reeks (licht)rode wijnen die doen denken aan de donkere rosés en lichtrode wijnen van Tavel, maar dan zonder het opgepompte en plakkerige karakter van de wijnen uit de naburige appellatie. Lori’s wijnen hebben fijne zuren, pure fruitaroma’s, mineraliteit en energie, en het grootste deel van de wijnen wordt in betonnen cuves gemaakt, om zo ook de wijnen fris en elegant te houden. Het grote geluk is dat Lori’s gaarden in een microklimaat liggen, waar het nét een stuk frisser is dan in de rest van de zuidelijke Rhône, wat de wijnen precies fris genoeg houdt.
Nieuw op voorraad is de bijzonder voordelige en verrassend levendige Copains 2023, gemaakt van voornamelijk Cinsault, Grenache en Carignan, die voor onze horecaklanten ook beschikbaar is op 20L KeyKegs. Verder is de voorjaars- en publieksfavoriet Babar, gemaakt van Grenache Gris, Merlot en Viognier uit jaargang 2022, weer terug van weggeweest; heel licht rood, grenzend aan donker rosé, en boordevol spanning. Ook ontvingen we na aandringen een paar dozen Hors Serie, die Lori maakt van eigen aanplant van selection massale–stokken Riesling en Pinot Noir. Rabarber- en cranberrysap, klap-in-je-gezicht-werk! Daarnaast zijn de serieuze maar doordrinkbare cuvées Suzette en Flaux weer ruim op voorraad, beide gemaakt van verschillende samenstellingen Grenache en Carignan afkomstig van 100 jaar oude stokken. Allebei schoolvoorbeelden van hoe de (natuurlijke!) zuidelijke Rhône hoort te smaken, met donker fruit, diepgang en elegantie. We hebben overigens ook een klein aantal flessen van Lori’s terroir-Tavel ontvangen, voor degenen die het aandurven…
Van de rode wijnen zijn overigens Copains 2023 op KeyKeg en de cuvée T’As Pousse… 2021 op 5L bag-in-box (€50 rond…) beschikbaar. Overigens maakt Lori ook een beperkte hoeveelheid witte wijnen. In 2023 produceerde hij vanwege grote verliezen slechts een kleine tank van zijn gulle witte Rhône-blend Gratte Conil, maar ondanks de beperkte oplage heeft deze wijn álles, van aromatisch zuidelijk fruit tot frisse, sappige citruszuren. Daarnaast hebben we een paar dozen van zijn Gratte Conil Hors d’Age, een blend van Gratte Conil uit vaten van 2016-2019, die maar liefst 36 maanden heeft gerijpt – serieuze materie, met een oxidatieve zweem. Voor bij de voorjaarspaddenstoelen, truffels en langgerijpte kaas, als u het ons vraagt.
Merci, Lori!
LENTEWIJNEN VAN FRANZ STROHMEIER (MET WEBSHOPKORTING IN APRIL!)
Van de altijd goedlachse en kalme Franz Strohmeier ontvingen we afgelopen maand een transport met wijnen uit zijn uithoek van Steiermark, waar we reikhalzend naar uitkeken. De vorige jaargang van Franz’ wijnen vloog de deur uit en, hoewel we altijd een aantal gerijpte flessen van zijn sjiekere cuvées op voorraad hebben, moesten we bij sommige cuvées ‘nee’ verkopen.
Gelukkig hebben we vanaf deze maand weer voldoende voorraad van de nieuwe jaargangen van een aantal van zijn Trauben, Liebe & Zeit-wijnen, die zonder andere toevoegingen dan druiven, liefde en tijd worden gemaakt. Zo is er de Weiss No. 13 2022, gemaakt van Pinot Blanc en Chardonnay, die – net als de 2021 – zacht en bijna Bourgogne-achtig uit de hoek komt. Het ‘grotere’ broertje van deze cuvée, Lysegrøn No. 9 2021, gemaakt van 100% Pinot Blanc in 500L-vaten, is wonderschoon. Deze wijn combineert onmetelijke elegantie met een prachtige mineraliteit en een lichte romigheid die nergens ook maar een grammetje te veel heeft.
Aan de rode kant van het spectrum hebben we de fris-peperige TLZ Rot No. 11 2020 op voorraad, een blend van Blauer Wildbacher en Zweigelt. Deze wijn is stiekem een van onze favorieten, omdat hij – met de ogen dicht – doet denken aan Pineau d’Aunis van JP Robinot. De combinatie van zwarte peper, kaneel en levendige kersenzuren zet de wijn prachtig onder spanning en geeft hem een uitbundig karakter.
De ‘grotere’ broer van deze rode wijn is Indigo, gemaakt van 100% Blauer Wildbacher. Waar we vorig jaar de vijfde editie uit jaargang 2019 op voorraad hadden, hebben we nu – met veel geluk – een extra stapel uit oogstjaar 2017 (!) weten te bemachtigen. In 2017 maakte Franz twee edities: No. 2, afkomstig van ongesnoeide gaarden, en No. 3, afkomstig van licht gesnoeide gaarden. Met wat extra rijping komt zijn rode magnum opus bijzonder mineraalrijk en diep uit de fles. De fijnmazige tannines van Blauer Wildbacher zijn fluweelzacht geworden, het peperige heeft zich ontvouwd tot een heuse five spice-mix, en de lengte en mineraliteit zijn ellenlang.
Voordat we het vergeten: Schiller Frizzante en de voordelige voorjaarsrosé Lyserød, die Franz inmiddels voor de 34e keer maakt, zijn weer op voorraad! Daarnaast willen we graag Sonne No. 9 2020 uitlichten, een 100% Sauvignon Blanc met tropische passievruchttonen en een bijna-texturele mineraliteit waar ons hart sneller van gaat kloppen.
Tot slot voegen we dit jaar ook twee nieuwe cuvées toe aan het Strohmeier-gamma, namelijk een Blanc de Blancs pét-nat, gemaakt van Sauvignon, Pinot en Bronner en de serieuze The Spiral 2014, een brut nature-bubbel van Blauer Wildbacher, die Franz maar liefst 9 jaar op fles heeft gerijpt. Na een fles van deze laatste schiet je zo de volgende dimensie in…
Let op: voor al onze particuliere klanten die kennis willen maken met de nieuwe wijnen van Franz is er in de webshop een korting van 10% van toepassing gedurende de maand april, door de code WILDBACHER bij het afrekenen in te voeren. Mochten er horecaklanten geïnteresseerd zijn in een specifieke cuvée, trekken we met veel liefde een proeffles open.
HOOGTEPUNTEN GEORGIË-PROEVERIJ
Op 17 maart proefden we traditiegetrouw de nieuwe jaargang(en) van onze Georgische producenten, en werden we verrast door de kwaliteit en rust van de wijnen. Vorig jaar waren de wijnen na twee maanden nog tamelijk onstuimig en in veel gevallen instabiel, maar deze keer konden we bij slechts één of twee van de 45+ wijnen tijdens het naproeven de volgende dag nog wat rafelrandjes bespeuren. We lichten er een aantal hoogtepunten uit.
In het westelijk gelegen Imereti sprong de frisse, precieze blend van Tsitska en Tsolikouri uit 2023 van Ramaz Nikoladze’s partner Nestan eruit. De wijn deed denken aan Chenin Blanc van kalksteen, gerijpt in qvevri – een perfecte combinatie van de zilte, elektrische tonen van Touraine en de aardse complexiteit van Georgië. Even indrukwekkend waren de licht-oranje wijnen van Keto en Gogita van Makaridze uit Terjola, niet ver van de Nikoladzes vandaan. Zowel de 100% Krakhuna als de Tsitska-Tsolikouri blend uit 2023hadden door het oversteken van de ene qvevri naar de andere een flor-laag ontwikkeld. Dit gaf de Tsitska-Tsolikouri een subtiele sherry-achtige toets en bracht in de Krakhuna, ondanks haar frisse karakter, een kruidige diepte van kerrie, lavas en kaneel naar voren. Licht-oxidatief, licht-oranje en puur West-Georgisch uit qvevri – wie wil dat nou niet? Ook hun rode wijn, gemaakt van Otskhanuri Sapere en Tsitska, verraste ons. De wijn had slechts 11% alcohol en een indrukwekkende energie, met een karakter dat deed denken aan vulkanische Gamay.
Bij vader Archil en dochter Nino Guniava vielen vooral de rode wijnen op. Archil’s frisse, frambozen- en zuurstokachtige Dzelshavi 2023, vergist in een meer dan 200 jaar oude qvevri, betoverde ons. De gerijpte versie van Nino’s Mgaloblishvili uit 2021 had juist een kruidiger en aardser karakter. Een mooie combinatie voor een diner: de Dzelshavi bij het voorgerecht met asperges, en de Mgaloblishvili bij het hoofdgerecht met daslook.
Geen Imereti-proeverij is compleet zonder de wijnen van Enek Peterson (Freya’s Marani), die zonder twijfel de meest expressieve oranje wijnen van West-Georgië maakt. Mini-gaarden, maxi-wijnen. Zowel Mimoza als Oh, The Wind And The Rain 2023 waren opvallend rijk en uitgesproken, met kaki, abrikozenfruit en moerbessen, plus die onmiskenbare rauwe Georgische rand die af en toe schuurt, maar juist daarom zo lekker is.
Iets ten oosten van de grens tussen Imereti en Kartli maken Iago en Marinaal ruim 20 jaar natuurwijnen die de bedachtzaamheid en rust van hun makers weerspiegelen. Iago’s serieuze oranje, ellenlange Chinuri 2023 was als vanouds stenig en steengoed, terwijl Marina’s 2022 ‘Rosé’ als een lichtrode winnaar uit de bus kwam.
In het oosten van Georgië, Kakheti, gebeurt zoals altijd veel. Ondanks dat de producenten in deze regio onder dezelfde noemer vallen, heeft ieder zijn eigen sterke punten en uitgesproken stijl. Giorgi van Manavi Wines verraste met speelse, energieke wijnen, waaronder pét-nats van zowel Mtsvane als een rosé-bubbel van Saperavi. Zijn florale witte Mtsvane was een hoogtepunt, met witte bloemen en sinaasappeltonen. Iets verder naar het zuidoosten maakt George Wolski (Andrias Gvino) een indrukwekkende witte versie van de strenge Chinuri, die niet alleen qua kleur, maar ook qua geur en elegantie deed denken aan de TLZ Lysegrøn van Franz Strohmeier. Helder, en fris, zo prettig als pas gewassen lakens, en met een indrukwekkende mineraalrijke lengte.
Vriendinnen Tamuna en Ketevan (Gogo) stelden niet teleur. Gogo’s Koinonia 2021 is prachtig in balans gekomen en deed denken aan witte Georgische Savagnin, terwijl haar rode ChiAmami 2022 een bedwelmend rozige neus had en een interessante textuur die het onmogelijk maakte het glas weg te zetten. Tamuna’s wijnen waren eveneens in topvorm: Kiss of Kakhuri Mtsvane 2021, Kiss of Saperavi 2021 en Temo Saperavi 2022 proefden we met veel plezier…
Als klapstuk uit het oostelijke Sighnaghi bewees Pheasant’s Tears opnieuw waarom het domein al bijna 20 jaar toonaangevend is in de wereld van Georgische natuurwijn. Zowel de witte Rkatsiteli Bodbiskhevi 2023, de ‘woestijn-Muscat’ Mtsvane Tibaani 2023, als de lang-gerijpte Kakhuri Mitsvivani 2019 waren in topvorm. En niet onbelangrijk: na een wat wiebelige vorige jaargang is de Saperavi van PT weer helemaal terug. Zwarte bessen, aarde en leer, maar ongelooflijk doordrinkbaar.
Wij kunnen ons geluk in ieder geval niet op, en bij ons zal er de komende tijd in de weekenden ongetwijfeld het nodige Georgische op tafel prijken.
VERSLAG TRIP SPANJE DICK, JOB EN OLIVIER
Zoals hierboven ook al even benoemd, trokken Dick, Olivier en Job door Spanje om zo goed als alle producenten te bezoeken die we hier mogen vertegenwoordigen terwijl in Nederland de lente officieel begon. De reis begon bij Els Vinyerons, waar we onder de indruk waren van de professionele kelder en de 2023-jaargang van Lluerna Blanc en Saltamarti Tinto, waarvan de eerste een bijna Chardonnay-achtige vulling had, en de tweede als een stuk speelser en fruitiger uit de fles kwam dan de frisse jaargang ervoor.
Direct daarna waren we te gast bij niemand minder dan Matthijs van der Sluis van La Forastera. In zijn gedeelde kelder in Guardiola de Font-Rubà proefden we al zijn 2024s rechtstreeks uit de tank, die stuk voor stuk fantastisch waren en overliepen van spanning. Matthijs maakt al zijn wijnen met schilcontact en laat ze vergisten en rijpen op RVS, wat resulteert in een glasheldere, elegante en gastronomische stijl. Ook proefden we de 2023s van de fles, die we binnenkort in Nederland mogen verwachten. Het hoogtepunt was de oranje Soltera, gemaakt van Parellada, die overigens ook een uitstekende begeleider bleek bij de Catalaanse lunch… De licht-verteerbare Cul Inquiet en de iets kruidigere El Pellut waren daarnaast serieuze blikvangers en bevestigden opnieuw dat Matthias het wijnmaken goed in de vingers heeft
De eerste dag werd afgesloten bij Dido en Jurriaan van Vinyes Tortuga en Fruita Analogica in Rabós, een uurtje ten noorden van Barcelona. De timing van het bezoek kon niet beter: we konden de nieuw-aangeplante gaarden bekijken in het eerste jaar dat ze oogst zullen opleveren. De wijngaarden lagen er prachtig bij, en nu al is duidelijk dat de biodynamische principes van Dido en Jur hun vruchten afwerpen. Ze verwachten in 2025 hun eerste oogst uit dit heuse ‘Fruita Park’, wat stevig werd geholpen door de (uitzonderlijke drieweekse!) regenval.
De volgende dag zakten we af naar het zuiden en troffen we Manel en Núria van Clos Lentiscus. Door de vele regen waren de wijngaarden veranderd in een groene oase, met de zee op een steenworp afstand en midden in het El Garraf-natuurpark. De natuurlijke manier van het werken kon duidelijk in de glazen van meer dan vijftien cuvées worden teruggeproefd. Perill de Perills 2021 sprong er absoluut uit, en de Perill Noir Sumoll 2015 smaakte al even fantastisch. Als kers op de taart trakteerde Manel ons op een Malvasia Cava2006 en een Sumoll Cava 2007, die beide een bijna geestverruimend effect hadden. Het proeven van deze gerijpte wijnen – mét retro labels – bevestigde nog maar eens hoeveel bewaarpotentieel de wijnen van Clos Lentiscus hebben…
Het Catalaanse deel van onze reis eindigde bij La Rural, waar de broers Xavi en Andreù ons meenamen naar de wijngaarden rondom Santes Creus. Hun wijnen worden nu nog gemaakt in een relatief bescheiden kelder, maar binnenkort verhuizen ze naar het verlaten gebouw van de coöperatief in het dorp – een flinke stap vooruit. De 2024s die we uit de tank proefden, sprongen het glas uit, en we verwachten binnenkort zelfs een nieuwe, zeer betaalbare aanwinst in ons assortiment, die onder andere ook op KeyKeg beschikbaar zal zijn… De 2023s, die inmiddels in Nederland op voorraad zijn, hebben na wat rust prachtig uitgepakt en zijn helemaal klaar voor het voorjaar. De frisse, rinse Macabeu 2023 en de aromatische, licht-oranje Moscatell 2023 drinken als een droom, terwijl de lichtrode Claret perfect is voor de zonnige dagen die eraan komen.
Van Catalonië reisden we verder naar het binnenland en bezochten we de wijngaarden van Vinos Ambiz en Pequeños y Salvajes in de bergen van Gredos, boven de 700 meter hoogte. De stokoude wijnstokken – sommige meer dan 100 jaar oud – geven de wijnen uit dit hooggelegen, groene deel van Gredos een bijna on-Spaanse frisheid. We bereiden ons alvast voor op een nieuw transport van Vinos Ambiz, dat dit jaar met een aantal nieuwe cuvées op de proppen komt, die allemaal een stuk rustiger uit de hoek kwamen vergeleken met het ietwat onstuimige werk van voorheen. Wij hebben van Fabio begrepen dat hij spirituele rust heeft gevonden en het persoonlijk over een iets andere boeg heeft gegooid. Dit lijkt volgens ons de wijnen goed gedaan te hebben: de bubbels waren precies, floraal en stabiel, het oranje barstte van karakter zonder te ruig te zijn, en het rood was gigantisch plezierig. Wat Pequeños y Salvajes betreft konden we helaas niet bij hun in de kelder langs, maar hebben we in ieder geval de gaarden gezien, en proefden we bij Gota in Madrid samen met Vicky (P) & Nahuel (S) een paar 2023-wijnen blind. Hiervan kwam de Bailando En El Filo 2023uitzonderlijk goed uit de test, met rozen, zacht rood fruit en ontiegelijk veel mineraal. Droomwijn!
Onze laatste stop was bij Julian en zoon Bruno Ruiz van Esencia Rural in Castilla-La Mancha. Soms heb je van die bezoeken die nét een stap verder gaan dan alleen wijngaarden bekijken en nieuwe wijnen proeven – die op een diepere manier inspireren. En of het dat deed… Hij beheert zijn wijngaarden op een radicaal-ideologische manier, met een groot deel pre-phylloxera stokken die extreem lage opbrengsten geven, waar zijn buurt- en streekgenoten makkelijk (en letterlijk!) 10 maal zo veel oogsten van een hectare als dat Julian doet. Julian vind dat zijn lage opbrengsten nog steeds geen reden zijn om de prijzen te verhogen, aangezien hij zegt dat dit een goedkope streek is, en dat de wijn daardoor betaalbaar moet zijn, en zo veel mogelijk mensen moet kunnen bereiken. Wat de wijnen zelf betreft hebben de minimale opbrengsten in combinatie met het hoge zoutgehalte in de bodem van La Mancha een diepe, hartige uitwerking op zijn lange-maceratie-en-deels-oxidatieve wijnen Als klap op de vuurpijl proefden we wijn rechtstreeks uit de tinaja’s die Julian in zijn wijngaarden heeft begraven – een ervaring die we niet snel zullen vergeten…
KORT PIEMONTEES NIEUWS
Om af te sluiten nog een kort bericht uit Piemonte: van domein Carussin is de Filari Corti, hun Moscato d’Asti, weer volop beschikbaar—perfect voor bij ieders voorjaarsdessert. Met deze levering van zoete bubbels is ook een stapel Ottavio 2022 van Nadia Verrua van Cascina Tavijn meegekomen, die bij het vorige transport per ongeluk was achtergebleven. Een lichtrode Grignolino, 100% puur en ideaal voor in de zon op het terras, met een goed stuk worst of kaas. Het leven kan ook eenvoudig zijn!
Klik hier voor de nieuwe wijnen
Het was een flinke lap tekst, maar we hopen dat jullie allen weer goed op de hoogte zijn van de Zuivere ontwikkelingen. Mochten er vragen zijn over het bovenstaande, als iemand graag advies wil of gewoon even wil bijpraten over wijn, dan zijn we zoals altijd telefonisch of via webshop@zuiverwijnen.nlbereikbaar.
We kijken ernaar uit jullie snel weer te zien en beloven in de volgende mailing ook een uitnodiging te sturen voor een kleine voorjaarsproeverij in mei. Tot dan, geniet van de maand!
Met vriendelijke groeten,
Dana, Dick, Figo, Job, Merijn en Olivier