Wat is natuurwijn?

Zuivere wijnen zijn natuurwijnen. Pure wijnen gemaakt op natuurlijke wijze en met minimale interventie. Het merendeel van onze wijnen bevat geen toegevoegde sulfieten, en geeft zodoende maximale uiting aan smaak en aroma van druif en terroir, en de hand van de wijnmaker. Dit betekent niet dat we gecharmeerd zijn van alle wijnen die onder de noemer ‘natuurwijn’ vallen. Maar voor ons is deze natuurlijke productiewijze wel de enige objectieve voorwaarde voor pure kwaliteit, en dit maakt dat wij voor ons genot binnen deze groep wijnen zullen zoeken. Om vervolgens alleen die wijnen uit te kiezen die wij puur, vol, diep, elegant, gebalanceerd, uitgesproken, energiek of spannend vinden: onze zuivere wijnen.

Natuurwijn gaat verder dan ‘bio-wijn’

Natuurwijn is een zo natuurlijk mogelijk product, gemaakt met minimale interventie en geen of minimale toevoegingen. Alle natuurwijnen zijn minimaal bio-wijnen (dan wel met óf zonder keurmerk), maar slechts een klein gedeelte van de bio-wijnen zijn natuurwijnen. Bij bio-wijnen zijn geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt op het land, maar het merendeel van de bio-wijnen zijn niet natuurlijk gemaakt. Bij de fermentatie van de wijn wordt vaak uitgebreid geïntervenieerd en toegevoegd. In een perfecte transparante wereld zouden we dit van het etiket af kunnen lezen, maar helaas is de wijnindustrie nog niet zo ver. Bij natuurwijnen trek je de bio-lijn door: waar je op het land niet intervenieert, doe je dat in de wijnmakerij ook niet.

Alleen bij natuurwijn proef je de druif volop

Onderstaande illustratie geeft aan welke interventies en toevoegingen zijn toegestaan bij, van links naar rechts, conventionele wijnen, bio-wijnen, biodynamische wijnen en natuurwijnen. Het zal duidelijk zijn dat bij conventionele en bio-wijnen allerlei interventies en toevoegingen zijn toegestaan, die het oorspronkelijke karakter van de druif en het terroir onherkenbaar kunnen maken. Een belangrijke factor hierbij is de hoeveelheid toegevoegde sulfiet, waarvan de limieten aan toegestane toevoegingen in deze illustratie onder de flessen zijn vermeld. Hoewel sulfiet ook de goede rol vervult dat het oxidatie van de wijn tegengaat, geldt het als een grote domper op de pure smaak en aroma van de druif.

Natuurwijn is solide en bevordert diversiteit

Van natuurwijnen wordt vaak gezegd dat ze niet lang houdbaar zijn, en constant gekoeld moeten worden. Niets is minder waar. Als de mens niet geïntervenieerd heeft, blijven in een natuurlijk gemaakte wijn de sterkste organismen over, die zorgen voor een natuurlijke weerbaarheid waar industriële wijnen niet aan kunnen tippen. Bij veel conventionele wijnen zul je vaak vergeefs op zoek gaan naar een eigen karakter. Door chemische besproeiing zijn de natuurlijke gisten op de schil van de druif afgestorven, en moeten industriële gisten worden toegevoegd die de wijnen een identieke smaak en aroma geven. Bij natuurwijnen doet de natuur het werk en dragen de lokale organismen bij aan het unieke karakter van een wijn.

Natuurlijke sulfieten vs. toegevoegde sulfieten

Wij hebben bewondering voor wijnproducenten die met slechts minimale middelen de strijd met de nukken van de natuur aangaan om zo stabiel en puur mogelijke wijnen te maken. En we hebben nog grotere bewondering voor hen die het gelukt is om op basis van een lange leerweg dit zelfs te klaren zonder enige toevoeging van sulfiet. Maar wij weten ook dat in sommige klimaten, voor sommige wijnen, en in sommige jaren het noodzakelijk kan zijn voor de kwaliteit van de wijn om een minimale hoeveelheid sulfiet toe te voegen bij botteling. Van groot belang is om te weten dat er een onderscheid is tussen natuurlijk gegenereerde sulfieten en toegevoegde sulfieten. Alleen toegevoegde sulfieten vormen een domper op de wijn. Maar ook bij die natuurwijnen waar alleen sprake is van natuurlijk gegenereerde sulfieten staat er veelal ‘Bevat Sulfieten’ op het etiket vanwege allergie-wetgeving. Er bestaat nog geen wettelijke definitie van natuurwijn, met daaraan gekoppeld een maximaal toelaatbare hoeveelheid toegevoegd sulfiet. Voor ons ligt de grens rond de 30 milligram toegevoegd per liter, maar dat is slechts een richtlijn. Tot die grens is het zonder probleem mogelijk om het eigen karakter van de wijn te proeven: de herkenbare elementen druif, terroir, en de hand van de maker, die gezamenlijk voor ons natuurwijn tot de enige wijn maken.

Hoe herken ik natuurwijn?

Helaas is er nog geen officiële definitie of een legaal keurmerk voor natuurwijn, zoals die er wel zijn voor bio-wijn en biodynamische wijn. Zodoende bestaan er op dit moment ietwat verschillende definities van ‘natuurwijn’, vergezeld van ietwat verschillende maximaal toelaatbare hoeveelheden toegevoegd sulfiet. Deze verwarrende situatie wordt ook niet geholpen door het feit dat in sommige wijnproducerende landen het verboden is om ‘natuurwijn’ of ‘geen toegevoegd sulfiet’ op het etiket te vermelden. Desalniettemin bestaat er weldegelijk een redelijke overeenstemming over wat natuurwijn is, uitgedragen door de natuurwijnbeweging, die over de hele wereld een netwerk gecreëerd heeft van natuurwijnbeurzen, -restaurants, -cafés, en -winkels, veelal terug te vinden op de natuurwijn-app Raisin. Zo lang de wet nog geen duidelijkheid schept, kun je het best aankloppen bij deze adressen.